Ruang dan Amanah dalam Perkhidmatan Awam

Dalam setiap organisasi, khususnya sektor perkhidmatan awam, undang-undang dan peraturan dirangka bagi memastikan keadilan serta ketelusan sentiasa terpelihara.

Namun begitu, realiti semasa membuktikan bahawa kewujudan peraturan semata-mata tidak mencukupi untuk menjamin integriti.

Apa yang lebih penting ialah bagaimana peraturan tersebut dilaksanakan apabila wujud ruang untuk membuat pilihan.

Mutakhir ini, pelbagai kes berprofil tinggi berkaitan salah guna kuasa, rasuah dan ketirisan dana awam terus menjadi perhatian masyarakat.

Pendedahan oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) serta laporan media menunjukkan bahawa penyelewengan boleh berlaku dalam pelbagai bentuk - daripada pemberian kontrak tanpa ketelusan hinggalah kepada penerimaan imbuhan sebagai balasan kepada kelulusan tertentu.

Kes-kes ini memperlihatkan bahawa isu sebenar bukanlah kekurangan peraturan, tetapi kegagalan individu mengurus ruang yang diberikan dengan penuh tanggungjawab.

AI

Ruang yang diberi, “Peluang” yang Menguji”

“Janji ada ruang dan peluang.” Ungkapan ini sering digunakan dalam kehidupan harian, namun dalam konteks pentadbiran awam, ia membawa makna yang jauh lebih mendalam.

Ia mencerminkan satu keadaan di mana seseorang mempunyai kuasa untuk memilih -sama ada kekal berpegang kepada prinsip integriti atau mengambil jalan mudah yang bercanggah dengan amanah.

Dalam perkhidmatan awam, penjawat awam diberi kuasa untuk membuat pertimbangan berdasarkan situasi. Ini kerana tidak semua perkara boleh diputuskan secara mekanistik.

Dalam urusan seperti kelulusan projek, bantuan kebajikan atau penguatkuasaan undang-undang, pegawai sering berdepan dengan situasi yang kompleks. Di sinilah wujudnya “ruang” untuk membuat pertimbangan.

Ruang ini sebenarnya diwujudkan untuk membantu rakyat, bukan untuk dimanipulasi. Namun, sejarah telah menunjukkan bahawa apabila ruang ini disalahgunakan, kesannya amat besar.

Negara pernah menyaksikan bagaimana skandal seperti Skandal 1MDB memberi impak besar kepada reputasi negara dan kepercayaan rakyat.

AI

Dari Kompromi Kecil ke Krisis Besar

Apa yang lebih membimbangkan ialah penyalahgunaan integriti sering bermula dengan perkara kecil.

Mungkin sekadar melonggarkan syarat atau memberi keutamaan tanpa justifikasi kukuh. Namun, apabila tindakan ini berulang, ia boleh menjadi budaya yang sukar dibendung.

Kes-kes tangkapan melibatkan penjawat awam dan pegawai penguat kuasa yang dilaporkan saban tahun menunjukkan bahawa isu ini masih berlarutan.

Walaupun setiap kes berbeza, coraknya hampir sama-bermula dengan peluang kecil yang akhirnya membawa kepada pelanggaran amanah yang lebih besar.

Integriti: Ujian Tanpa Pengawasan

Hakikatnya, integriti tidak diuji ketika peraturan jelas dan pengawasan ketat. Dalam keadaan tersebut, kebanyakan individu akan bertindak mengikut garis panduan.

Sebaliknya, integriti sebenar terserlah apabila seseorang mempunyai pilihan - ketika tiada siapa melihat, tetapi keputusan tetap perlu dibuat.

Kepercayaan rakyat terhadap kerajaan amat bergantung kepada perkara ini. Dalam era maklumat tanpa sempadan, masyarakat semakin peka dan kritikal.

Mereka bukan sahaja menilai hasil, tetapi juga proses. Ketelusan, konsistensi dan akauntabiliti menjadi asas kepada keyakinan terhadap institusi awam.

Dalam landskap pentadbiran moden yang menekankan tadbir urus beretika, integriti bukan lagi tanggungjawab individu semata-mata, tetapi komitmen kolektif organisasi.

Setiap Tindakan-sekecil mana pun-memberi kesan kepada persepsi masyarakat.

Cara penjawat awam melayan pelanggan, membuat keputusan, dan mengurus amanah mencerminkan nilai sebenar organisasi.

Oleh itu, budaya integriti perlu dipupuk secara berterusan, bukan sekadar melalui peraturan, tetapi melalui kepimpinan, teladan dan kesedaran bersama.

Ungkapan “janji ada ruang dan peluang” perlu ditafsir semula. Ia bukan alasan untuk melonggarkan prinsip, tetapi peluang untuk melakukan perkara yang betul.

Ruang perlu dipandu oleh nilai integriti, manakala peluang perlu disandarkan kepada amanah dan tanggungjawab.

Akhirnya, integriti bukan ditentukan oleh ketatnya peraturan, tetapi oleh nilai yang dipegang ketika seseorang mempunyai pilihan. Ruang yang diberikan dalam tugas bukanlah keistimewaan, sebaliknya amanah.

Apabila setiap penjawat awam memilih untuk melakukan perkara yang betul walaupun tanpa pengawasan, di situlah kepercayaan rakyat dibina.

Sesungguhnya, ruang itu bukan sekadar peluang-ruang itu adalah ujian kepada amanah yang dipikul.

-- BERNAMA

Vickneswari Krishnan Sammy ialah Ketua Pembantu Tadbir Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN).